Με τις υγείες μας...

Ξεκινάει η αναδιάρθρωση του χρέους

Από τα ομόλογα των ασφαλιστικών ταμείων και των οργανισμών του Δημοσίου θα ξεκινήσει η αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους. Η κυβέρνηση σχεδιάζει να αντικαταστήσει με καινούργιους τίτλους τα ομόλογα αξίας 30 δισ. ευρώ που έχουν στην κατοχή τους οι προηγούμενοι φορείς.


Οι νέοι τίτλοι που θα εκδώσει το Δημόσιο θα κεφαλαιοποιούν τους τόκους και θα είναι μεσοπρόθεσμης και μακροπρόθεσμης διάρκειας. Επίσης, χαμηλότερο σε σχέση με το αντίστοιχο της αγοράς θα είναι το επιτόκιο των νέων ομολόγων.

Σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές, ανάλογη συμφωνία προετοιμάζεται και για τους τίτλους που βρίσκονται σήμερα στα χαρτοφυλάκια των ελληνικών τραπεζών. Το ύψος αυτών των ομολόγων φτάνει τα 55,7 δισ. ευρώ, ενώ σημαντική συμμετοχή έχουν και οι κυπριακές τράπεζες.

Η αναδιάρθρωση του εσωτερικού χρέους αποτελεί μονόδρομο για την κυβέρνηση, η οποία έχει αρχίσει να πιέζεται ασφυκτικά από τις λήξεις ομολόγων που έχει τα επόμενα χρόνια. Περίοδος εξαιρετικά δύσκολη για το οικονομικό επιτελείο αποτελεί η διετία 2014 - 1015.

Τα ομόλογα που καλείται να αναχρηματοδοτήσει εκείνη την περίοδο το ελληνικό δημόσιο ανέρχονται στο ποσό των 179 δισ. ευρώ. Μέγεθος το οποίο τρομάζει από τώρα τους επικεφαλής της πλατείας Συντάγματος, αφού μόνο οι δαπάνες για τόκους που καλείται να πληρώσει το 2014 η χώρας μας φτάνουν τα 20 δισ. ευρώ.

Οι αντίστοιχες πληρωμές για το 2010 έφτασαν τα 13,2 δισ. ευρώ, ενώ φέτος υπολογίζεται ότι θα ανέλθουν σε 15,9 δισ. ευρώ. Προοίμιο της αναδιάρθρωσης του χρέους των ασφαλιστικών ταμείων και των Οργανισμών αποτελεί η επιμήκυνση για το δάνειο των 110 δισ. ευρώ που έλαβε η Ελλάδα από το μηχανισμό στήριξης.

http://www.isotimia.gr/default.asp?pid=24&ct=3&artid=92134

Η οικονομία κύκλους κάνει

Του Πασχου Mανδραβελη

Στη μεταπολίτευση το ελληνικό κράτος παρουσιάζει μια αξιοσημείωτη κυκλικότητα σπατάλης και συμμαζέματος των κρατικών δαπανών. Ετσι μετά την τεράστια αύξηση των κρατικών δαπανών την περίοδο 1980-85 είχαμε το σταθεροποιητικό πρόγραμμα 1985-87. Μετά το «Τσοβόλα δώστα όλα» και το όργιο σπατάλης των συμμαχικών και οικουμενικών κυβερνήσεων (1988-1990) εφαρμόστηκε το σταθεροποιητικό πρόγραμμα 1991-1993. Σταθεροποιητικό πρόγραμμα είχαμε και την περίοδο 1994-2000 για να ενταχθεί η Ελλάδα στην Οικονομική και Νομισματική Ενωση.

Οι κρατικές σπατάλες δεν είναι αποκλειστικά ελληνικό φαινόμενο. Ολες οι κυβερνήσεις, όλων των χωρών του κόσμου ξοδεύουν όσο μπορούν. Η μόνη διαφορά με την Ελλάδα είναι ότι στις άλλες χώρες υπάρχει πολιτική και κοινωνική αντιπολίτευση στην αλόγιστη επέκταση των κρατικών δαπανών. Υπάρχουν κόμματα, ΜΜΕ, οργανώσεις πολιτών, καθηγητές και διανοούμενοι που γονιμοποιούν με τις αντιρρήσεις τους τον δημόσιο διάλογο περί της σκοπιμότητας κάθε δημόσιας δαπάνης. Αυτοί φυσικά δεν έχουν πάντα δίκιο, ή έστω δεν καταφέρνουν πάντα να περάσουν τις απόψεις των. Η ύπαρξή τους, όμως, λειτουργεί ως φρένο στο πολιτικό σύστημα να επεκτείνει άκριτα τις δαπάνες.

Στην Ελλάδα υπήρξε διαχρονικά συγχορδία πολιτικού συστήματος, συνδικάτων, Μέσων Ενημέρωσης και διανοουμένων, υπέρ της διαρκούς αύξησης των κρατικών δαπανών. Από τις περισπούδαστες μελέτες (βασισμένες μάλιστα σε greek statistics) για την ανάγκη παρέμβασης του κράτους σε όλους τους τομείς, μέχρι τα «πρωινάδικα» που κλαίνε για τον «μισθουλάκο» του συμβασιούχου και μέχρι τα δελτία των οκτώ που κάποτε κραύγαζαν γιατί δεν υπάρχουν εκχιονιστικά μηχανήματα στην Καλαμάτα, το «πολιτικά ορθό» όλα αυτά τα χρόνια ήταν η διαρκής αύξηση των δαπανών. Οι λίγες φωνές που ζητούσαν συγκράτηση απαξιώθηκαν νωρίς ως ανάλγητες ή, χειρότερα, ως νεοφιλελεύθερες. Η δαιμονοποίηση των φιλελεύθερων απόψεων στην Ελλάδα παρήγαγε πραγματικά -και αρνητικά- οικονομικά αποτελέσματα.

Το περίεργο είναι ότι αυτό το φρένο για την επιβράδυνση των δαπανών που δεν έβαζε η ίδια η κοινωνία, το πατούσε ξαφνικά (και βίαια) το ίδιο το πολιτικό σύστημα. Κάθε φορά που οι δείκτες πλησίαζαν στα κόκκινα φτιαχνόταν ένα αβαθές μεν, αλλά σκληρό σταθεροποιητικό πρόγραμμα. (Κάθε φορά πλην του 2007, που ενώ οι δείκτες της οικονομίας ήταν στα κόκκινα, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας αντί να πατήσει φρένο στις δαπάνες, τις πολλαπλασίασε).

Ακόμη και ο πολύ ανοιχτοχέρης Ανδρέας Παπανδρέου δήλωνε το 1985 ότι «δαπανάμε ως κοινωνία πιο πολύ απ' όσο παράγουμε. Η κατάσταση αυτή μπορεί να συντηρηθεί μόνο με δανεισμό από το εξωτερικό. Μακροχρόνια όμως το επίπεδο δανεισμού από το εξωτερικό δεν μπορεί να διατηρείται σε υψηλά επίπεδα χωρίς τη σοβαρή μείωση της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας και, τελικά, χωρίς την απώλεια της οικονομικής ανεξαρτησίας της» (Δήλωση Ανδρέα Παπανδρέου, 12.10.1985).

Πάγωμα μισθών

Το σταθεροποιητικό πρόγραμμα που ακολούθησε ήταν ιδιαίτερα σκληρό. Υποτίμηση της δραχμής κατά 15%, πάγωμα μισθών με πληθωρισμό 20% και απαγόρευση αυξήσεων στον ιδιωτικό τομέα διά νόμου! «Οι μισθοί των εργαζομένων που προσδιορίζουν σε μεγάλο βαθμό το κόστος παραγωγής», έλεγε στη Βουλή ο τότε υπουργός Εθνικής Οικονομίας κ. Κώστας Σημίτης, «είναι χαμηλοί σε σύγκριση με τους μισθούς στις αναπτυγμένες χώρες της Ευρώπης και της Βορείου Αμερικής. Ομως η παραγωγικότητα της εργασίας είναι πολύ χαμηλότερη ώστε, παρά τις χαμηλές αμοιβές, τα προϊόντα μας όταν συγκρίνονται ως προς την ποιότητα είναι ακριβότερα» (12.10.1985)

Τι μάθαμε, όμως, από την εμπειρία όλων των σταθεροποιητικών προγραμμάτων που ζήσαμε; Απολύτως τίποτε. Αυτό δεν πιστοποιείται μόνο από το γεγονός ότι κάθε λίγο και λιγάκι η ελληνική οικονομία χρειάζεται ένα σταθεροποιητικό πρόγραμμα. Αν διαβάσει κανείς τον απολογισμό του προγράμματος που έκανε το 1989 ο κ. Σημίτης θα διαπιστώσει ότι σήμερα ζούμε μια κατάσταση deja vu. Δεν μιλάμε μόνο για την παλαβή αριστερά που σε στιγμές δυσκολίας αλλά και σε περιόδους ευημερίας παίζει την ίδια κασέτα: «ο κόσμος υποφέρει και πεινά». Ολόκληρο το σύστημα ΜΜΕ, πολιτικών, καθηγητών κ. λπ. κάνει διαρκώς πανομοιότυπες προφητείες.

Το 1989 ο κ. Σημίτης εξέδωσε ένα βιβλίο, ως αποτίμηση του σταθεροποιητικού προγράμματος 1985-1988. Σ' αυτό έγραφε: «Η δημόσια κριτική του σταθεροποιητικού προγράμματος είχε ως κύριο άξονα την έλλειψη ή τη μη εφαρμογή αναπτυξιακών μέτρων... Εμεινε η εντύπωση -πιστεύω λανθασμένη- ότι θα έπρεπε να γίνει «κάτι άλλο» για την ανάπτυξη. Χρησιμοποιείται ο όρος «κάτι άλλο» γιατί το περιεχόμενο της επιθυμητής αναπτυξιακής πολιτικής δεν μπόρεσε ποτέ να συγκεκριμενοποιηθεί απ' όσους ασκούσαν κριτική». (Θυμίζει κάτι αυτό;)

Αστοιχείωτα συμπεράσματα

«Στη διάρκεια της εκπόνησης του σταθεροποιητικού προγράμματος», συνέχισε ο κ. Σημίτης, «υπήρξαν σοβαρές διαφωνίες σε ενδοκυβερνητικό επίπεδο. Η μία κατηγορία αντιρρήσεων αφορούσε την αποτελεσματικότητά του. Το πιο συνηθισμένο επιχείρημα ήταν ότι ένα τέτοιο πρόγραμμα... θα έχει ως συνέπεια την κατακόρυφη πτώση της ζήτησης, εκτεταμένη κρίση και ανεργία (Σ. Σ.: αυτό και αν θυμίζει...) Η εξέλιξη έδειξε ότι οι φόβοι αυτοί ήταν αδικαιολόγητοι...»

Τα αστοιχείωτα συμπεράσματα πολιτικών, δημοσιογράφων και ΠΑΣΟΚων ήταν ένα ακόμη κοινό χαρακτηριστικό με τη σημερινή κατάσταση. Εγραφε το 1989 ο κ. Σημίτης: ««Το σταθεροποιητικό πρόγραμμα απέτυχε» ήταν η διαπίστωση του Τύπου, των κομμάτων της αντιπολίτευσης και των στελεχών του ΠΑΣΟΚ που εναντιωνόταν τη σταθεροποιητική πολιτική. Αρνητική διάθεση, ανυπομονησία και προπαντός άγνοια καθόριζαν αυτή τη στάση. Αγνοια ότι τα αποτελέσματα μιας πολιτικής που θέλει να διορθώσει χρόνιες ανισορροπίες αργούν να φανούν... Ακόμη και μέλη της κυβέρνησης και της ηγεσίας του ΠΑΣΟΚ εκδήλωναν ανοιχτά την αντίθεσή τους και συμμετείχαν σε προσπάθειες και κινητοποιήσεις για την ανατροπή της πολιτικής...».

Υπήρχαν, βέβαια, βραχυχρόνια φαινόμενα που έκαναν αυτά τα συμπεράσματα να μοιάζουν εύλογα: «Η αναγγελία του σταθεροποιητικού προγράμματος είχε οδηγήσει σε φαινόμενα φυγής κεφαλαίων και φαινόμενα ανατιμήσεων καθώς και σε κλίμα γενικής αβεβαιότητας στην αγορά. Το δολάριο πουλιόταν, τέλος του 1985, στη μαύρη αγορά του Πειραιά με πριμ που έφτανε στο 20%. Η αβεβαιότητα επέδρασε αρνητικά στη βραχυχρόνια αποτελεσματικότητα του προγράμματος. Συνέτεινε κυρίως στη βραδεία πτώση του πληθωρισμού και στη διστακτική ανάκαμψη των ιδιωτικών επενδύσεων... Η συνέχεια απέδειξε ότι το φαινόμενο ήταν παροδικό. Ομως αρκούσε τότε για να δημιουργήσει την εντύπωση ότι το πρόγραμμα δεν ήταν αποτελεσματικό».

Το απόσταγμα της εμπειρίας του κ. Σημίτη από το σταθεροποιητικό πρόγραμμα 1985-1987 ήταν απλό: «Οι πολιτικές που θέλουν να επηρεάσουν ουσιαστικά την πολιτική και οικονομική εξέλιξη δεν έχουν άμεσα αποτελέσματα. Απαιτούν χρόνο... Οι εκλογές έρχονται συνήθως πιο γρήγορα από τα αποτελέσματα της πολιτικής... Ο κίνδυνος να εγκαταλειφθεί η πολιτική προτού ολοκληρωθεί λόγω του πιθανού κόστους, είναι μεγάλος».

Εμειναν ημιτελή

Το πρόβλημα με τα σταθεροποιητικά προγράμματα της ελληνικής οικονομίας είναι πως πάντα έμεναν ημιτελή. Κάθε φορά που οι δείκτες «κοκκίνιζαν» φτιαχνόταν ένα πρόγραμμα με πρώτο μέτρο τον οριζόντιο περιορισμό των διαθέσιμων εισοδημάτων. Αυτό -παρά τα αντιθέτως θρυλούμενα- είναι λογικό γιατί η Ελλάδα: 1) από το 1973 και μετά έχει διογκούμενο πρόβλημα στο ισοζύγιο εξωτερικών συναλλαγών. Εισάγει όλο και περισσότερα απ' όσα εξάγει, και οι πολιτικές περιορισμού της ζήτησης λειτουργούν πυροσβεστικά, 2) οι κρατικές δαπάνες, οι οποίες σημειωτέον δεν είναι υψηλότερες στον δυτικό κόσμο, είναι αντιπαραγωγικές. Δαπανούμε πολλά για τη συντήρηση άχρηστων θέσεων εργασίας στο Δημόσιο και όχι σε παραγωγικές υποδομές. Για παράδειγμα: ενώ έχουμε το χαμηλότερο ποσοστό δαπανών στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, έχουμε τους περισσότερους κατ' αναλογία δασκάλους και καθηγητές.

Οι οριζόντιες περικοπές σε συνθήκες κρίσης μπορεί βραχυπρόθεσμα να ρίχνουν τον πυρετό της οικονομίας, αλλά δεν θεραπεύουν τα γενεσιουργά αίτια της κρίσης. Το πρόβλημα με τα προηγούμενα σταθεροποιητικά προγράμματα είναι ότι μόλις εξέλιπαν τα συμπτώματα της κρίσης, εγκαταλειπόταν η θεραπεία. Δομικά προβλήματα της οικονομίας (ΔΕΚΟ, κλειστά επαγγέλματα κ. λπ.) έμεναν ανέγγιχτα δημιουργώντας τις συνθήκες της επόμενης κρίσης.

Ηταν προφητικός ο κ. Γιάννης Βούλγαρης όταν το 2003 έγραφε: «Η Ελλάδα θα υποχρεωθεί να περάσει από το hardware εκσυγχρονισμό της ΟΝΕ σε ένα software εκσυγχρονισμό. Από την επίτευξη των «χονδροειδών» δεικτών προσαρμογής στην ανάγκη διάχυτων λειτουργικών και θεσμικών αλλαγών που θα μεταβάλουν τις συνήθειες μεγάλων στρωμάτων της διοίκησης και της κοινωνίας... Η Ελλάδα πέτυχε τον στόχο της ΟΝΕ υποβαλλόμενη σε ένα κλίμα δημοσιονομικής πειθαρχίας χωρίς ιδιαίτερες εισοδηματικές θυσίες για την πλειονότητα των μισθωτών, χωρίς όμως επίσης τις ουσιαστικές ρυθμίσεις στους τομείς εκείνους που θα ενίσχυαν τη συνολική αποδοτικότητα του παραγωγικού συστήματος και θα αναβάθμιζαν την ποιότητα της καθημερινής ζωής... Ο στόχος λοιπόν επιτεύχθηκε, έμεινε όμως ένα σημαντικό αναπτυξιακό και μεταρρυθμιστικό έλλειμμα».

Aναδιάρθρωση κρατικού χρέους & εκκολαπτόμενη τραπεζική κρίση βλέπουν οι ξένοι

Παρά την προσφυγή της Ελλάδας στο ΔΝΤ και τον μηχανισμό στήριξης και παρά την ανακοίνωση περί επιμήκυνσης του χρόνου αποπληρωμής των ελληνικών δανείων το επιτόκιο των 10ετών ελληνικών ομολόγων βρίσκεται στο 11,56% με την τρέχουσα τιμή των ομολόγων στην αγορά στα 69 σεντ στο ευρώ. Την ίδια στιγμή το επιτόκιο των ομολόγων 7ετίας κυμαίνεται στο 12,51% και το επιτόκιο των ομολόγων 3ετίας στο 12,89%.

Οι τιμές επιτοκίων και ομολόγων μας δείχνουν ότι επενδυτές θεωρούν σχεδόν βέβαιη την αδυναμία της Ελλάδας να εξυπηρετήσει το χρέος της. Πέρα από αυτό, ωστόσο, η σύγκριση των επιτοκίων ομολόγων διαφορετικής διάρκειας λήξης μας φανερώνει πως όσο μικραίνει ο χρονικός ορίζοντας λήξης τους τόσο μεγαλώνει το επιτόκιο τους, Αυτό συνεπάγεται ότι οι επενδυτές θεωρούν ότι το ρίσκο πτώχευσης είναι μεγαλύτερο στο διάστημα των επόμενων 3 ετών απ’ ότι σε αυτό των 7 ή των 10 ετών, παρόλο που και στα τρία αυτά διαστήματα το ρίσκο εκτιμάται εξαιρετικά υψηλό. Προκειμένου να συναντήσουμε επιτόκιο κάτω από το 10% πρέπει να κοιτάξουμε τα 30ετή ομόλογα (ανέρχεται στο 9%) όμως και αυτά πωλούνται στην αγορά στα 54 σεντ στο ευρώ.

Την Παρασκευή, ο οίκος αξιολόγησης Standard & Poor's ανακοίνωσε ότι μπορεί να περιορίσει την πιστοληπτική ικανότητα της Ελλάδας στο ΒΒ-, εάν καταστεί σαφές ότι ο προτεινόμενος Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM) θα ευνοήσει τους δημόσιους πιστωτές σε βάρος των ιδιωτών που κατέχουν κρατικά ομόλογα. Ο οίκος είπε χαρακτηριστικά πως ‘η Ελλάδα, ως δυνητικός αποδέκτης της χρηματοδότησης του ESM, μπορεί να τύχει αρνητικής αξιολόγησης της πιστοληπτικής της ικανότητας’.

Είναι ξεκάθαρο από την παραπάνω ανακοίνωση ότι ο οίκος Standard & Poor's θεωρεί πως η Ελλάδα είναι πιθανό να προσφύγει στον ESM προκειμένου να προβεί σε αναδιάρθρωση του χρέους της. Σύμφωνα με αναλυτές του Bloomberg ο οίκος θεωρεί ότι η Ελλάδα δε θα καταφέρει να εξυπηρετήσει το χρέος της και θα οδηγηθεί σε αναδιάρθρωση νωρίτερα από το τέλος της περιόδου αποπληρωμής των δανείων στο ΔΝΤ. Τα δάνεια από το ΔΝΤ και την ΕΕ, η επιμήκυνση και ακόμη και το ενδεχόμενο νέου δανείου δε λύνει το διαρθρωτικό πρόβλημα χρέους της Ελλάδας, εκτιμούν, το οποίο θα διογκώνεται όσο περνούν τα χρόνια και κάποια στιγμή θα πρέπει να αντιμετωπιστεί με αναδιάρθρωση.

Αναλυτές στη Γερμανία θεωρούν ότι η Μέρκελ είχε στο μυαλό της πρώτα την Ελλάδα όταν πρότεινε τη δημιουργία του σχετικού μηχανισμού σταθερότητας και μετά τις υπόλοιπες προβληματικές χώρες και θεωρούν σχεδόν δεδομένη την ανάγκη χρήσης του από τη χώρα στα επόμενα χρόνια.

Αναλυτές, επενδυτές και traders σε Λονδίνο και Μόναχο, ωστόσο, βλέπουν πέρα από την κρατική κρίση χρέους και μία εκκολαπτόμενη τραπεζική κρίση στην Ελλάδα καθώς και μία προσπάθεια αυτή να μείνει κρυφή, κάτι το οποίο προβλέπουν πως δύσκολα θα μπορέσει να συμβαίνει για πολύ καιρό ακόμη. ‘Γιατί να θέλει οποιοσδήποτε να δανείσει στην Ελλάδα;’ αναρωτιέται χρηματομεσίτης στο City σε συνέντευξη του στους Financial Times (FT). “Όσο η ευρωπαϊκή κρίση συνεχίζεται είναι απίθανο να βρεθεί κανείς να δανείσει χρήματα στις ελληνικές τράπεζες. Η ελληνική οικονομία είναι η ασθενέστερη στην Ευρώπη και θα χρειαστεί πολύς καιρός μέχρι να επιστρέψει η εμπιστοσύνη’.

Οι ελληνικές τράπεζες περνούν τη χειρότερη κρίση τους των τελευταίων δεκαετιών και ας γίνονται πολιτικές δηλώσεις που προσπαθούν να πείσουν για το αντίθετο. ‘Ο ελληνικός τραπεζικός τομέας είναι πολύ πιο στενά συνδεδεμένος με το κράτος απ’ ότι φαίνεται εκ πρώτης όψεως’ είπε Έλληνας επενδυτής με συναλλαγές δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ με τις σημαντικότερες ελληνικές τράπεζες. ‘Τράπεζες και κράτος σε πολλές περιπτώσεις είναι ένα και καλύπτουν ο ένας τον άλλον’. Παρόμοια διαπίστωση έκανε πρόσφατα και ο οίκος αξιολόγησης Fitch, τονίζοντας ότι ο ελληνικός τραπεζικός κλάδος έχει συνδεθεί με το κράτος σε μεγάλο βαθμό και επισημαίνοντας επιπλέον ότι τα επισφαλή δάνεια στην Ελλάδα θα συνεχίσουν να αυξάνονται τουλάχιστον έως τα μέσα του 2011. Δυσμενέστερη σχετικά με το θέμα αυτό είναι η πρόβλεψη της UBS που υπολογίζει πως τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια θα κυμανθούν στο 15% το 2012’.

Οι ελληνικές τράπεζες είχαν δανειστεί μέχρι το τέλος του Οκτωβρίου από την ΕΚΤ 92,4 δις ευρώ και η εξάρτηση τους από την ΕΚΤ παραμένει κοντά στο 100%. Η ΕΤΕ και η Eurobank μπόρεσαν να δανειστούν 4,7 και 3 δις ευρώ αντίστοιχα με repos αλλά όταν αυτά καλύπτονται από κρατικά ομόλογα δέχονται περικοπή στην ονομαστική τους αξία τουλάχιστον της τάξης του 20%.

Τα κέρδη των τραπεζών στο 9άμηνο έχουν μειωθεί κατά μέσο όρο 80%, κατάσταση η οποία είναι συνδεδεμένη με την πορεία της ελληνικής οικονομίας και αναμένεται να χειροτερέψει. Οι καταθέσεις μειώθηκαν κατά 26,7 δις στο 10μηνο του έτους, μείωση της τάξης του 11% επί των συνολικών καταθέσεων στις ελληνικές τράπεζες, με μερικούς τραπεζίτες να προβλέπουν περαιτέρω μείωση της τάξης του 20% στο 2011, σύμφωνα με τους FT.

‘Η κατάσταση μερικών ελληνικών τραπεζών είναι δραματική’ ανέφερε Έλληνας επενδυτής με επένδυση πολλών δεκάδων εκατομμύριων ευρώ υπό έγκριση. ‘Έχω έγκριση για δάνειο 45 εκ ευρώ από μεγάλη ελληνική τράπεζα αλλά δεν πρόκειται να προχωρήσει υπό τις τρέχουσες συνθήκες καθώς δεν υπάρχουν χρήματα. Οι τράπεζες δεν έχουν ρευστό και χρησιμοποιούν το ενεργητικό τους για να δανειστούν. Όλα τα προηγούμενα δάνεια που είχα έχουν τιτλοποιηθεί και πουληθεί ή έχουν μπει ως εγγύηση για να πάρουν οι τράπεζες δανεικά’ συμπλήρωσε.

Υπό την πίεση της κατάστασης οι τράπεζες που έχουν τη δυνατότητα προβαίνουν σε έκδοση καλυμμένων ομολόγων υποθηκεύοντας ό,τι πολυτιμότερο υπάρχει στο ενεργητικό τους. Η πτώση των τιμών στην αγορά κατοικίας, ωστόσο, προκαλεί μείωση της πραγματικής αξίας του ενεργητικού των τραπεζών.

Η εκκολαπτόμενη κρίση στον ελληνικό τραπεζικό κλάδο για μερικούς είναι ήδη ένα γεγονός. Το σίγουρο είναι πως επηρεάζει καταλυτικά την αγορά αφού η χορήγηση των δανείων έχει στεγνώσει. Ο ρυθμός ανόδου των χορηγήσεων δανείων θα είναι αρνητικός το 2011 ή στην καλύτερη περίπτωση μηδενικός σύμφωνα με την πρόβλεψη του οίκου Fitch. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία οι αποταμιεύσεις των νοικοκυριών μειώνονται παράλληλα με τη μείωση του εισοδήματος και το τελευταίο αναμένεται να συρρικνωθεί ακόμη περισσότερο το 2011.

Όσον αφορά στην επιστροφή των τραπεζών στη διατραπεζική αγορά αυτό είναι ακόμη μακρινό σενάριο σύμφωνα με την UBS που προβλέπει ότι οι ελληνικές τράπεζες θα παραμείνουν απόλυτα εξαρτημένες από την ΕΚΤ.

Παρόλα τα παραπάνω αλλά και τις δεινές προβλέψεις για την πορεία της ελληνικής οικονομίας το Υπουργείο Οικονομικών θεώρησε ‘έκπληξη’ την απόφαση του οίκου αξιολόγησης Standard & Poor's να θέσει την Ελλάδα υπό παρακολούθηση με αρνητική προδιάθεση. “Η προσέγγιση της S&P αφορά μόνο σε χώρες με προβλήματα πρόσβασης στις αγορές μετά το 2013 και δεν μπορεί να ισχύει για την Ελλάδα’ συμπλήρωσε το Υπουργείο.

“Αν η προσέγγιση της S&P δεν ισχύει για την Ελλάδα τότε για ποιον ισχύει' σχολίασαν με έκπληξη αναλυτές στο Λονδίνο μετά τη δημοσίευση της ανακοίνωσης του Υπουργείου Οικονομικών στο Reuters.’

Με την κρίση ρευστότητας να μεγαλώνει το Υπουργείο Οικονομικών εξασφάλισε ένα νέο πακέτο 20 δις για τη στήριξη των τραπεζών, από τα οποία αναμένεται να λάβουν 3 με 4 δις η ΕΤΕ, η Alpha Bank, η Eurobank και η Πειραιώς. Αυτό μπορεί να δώσει χρόνο στον τραπεζικό κλάδο αλλά δε λύνει το πρόβλημα ενώ τις συνδέει ακόμη περισσότερο με το κράτος κάνοντας μία ενδεχόμενη επιδείνωση της κατάστασης σε ένα από τα δύο μαχαίρι και για το άλλο.

‘Τί θα συμβεί στην περίπτωση που η Ελλάδα χρειαστεί να διασώσει μία τράπεζα;’ αναρωτιέται ο Έλληνας επενδυτής. ‘Ποιος θα πληρώσει τότε το τίμημα και πώς θα αποφευχθεί μία μεγαλύτερης κλίμακας τραπεζική κρίση;’

Αν η ελληνική κυβέρνηση παραδεχτεί ότι υπάρχει τραπεζική κρίση τότε θα προκαλέσει μεγαλύτερη αναστάτωση στους πολίτες και θα κινδυνεύσει να επιδεινώσει το πρόβλημα. Όμως ο χρόνος που μπορεί να κρύψει το πρόβλημα κάποια στιγμή θα τελειώσει και αν το μόνο στοίχημα της είναι ότι μέχρι τότε η Ελλάδα θα έχει καταφέρει, άγνωστο πως, να έχει λύσει το πρόβλημα του κρατικού χρέους τότε είναι καλό να ξεκινήσει άμεσα η κατάρτιση ενός σχεδίου β’.

Πάνος Παναγιώτου
χρηματιστηριακός τεχνικός αναλυτής
διευθυντής GSTA/EKTA

Ο Όλι Ρεν και η χρεοκοπία της Ελλάδας...

Από το ΔΗΚΚΙ

ΤΗΝ «ΣΤΑΣΗ ΠΛΗΡΩΜΗΣ» ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗ ΤΟΥ ΧΡΕΟΥΣ ΦΟΒΟΥΝΤΑΙ ΟΛΙ ΡΕΝ ΚΑΙ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ (Αποκαλυπτική η επαίσχυντη παρέμβαση του Επιτρόπου!)

Με μια επαίσχυντη αλλά και άκρως αποκαλυπτική παρέμβασή ο επίτροπος της κομισιόν για την οικονομία κ. Όλι Ρεν αποκαλύπτει την «αχίλλειο πτέρνα» ολόκληρου του σχεδιασμού της μεθοδευμένης «ελεγχόμενης Πτώχευσης» και της τελικής Χρεοκοπίας στην οποία οδηγείται η χώρα.

Με τον αέρα και το ύφος ύπατου αρμοστή που απευθύνεται σε αφελή υποζύγια - υπηκόους τους οποίους υποτίθεται ότι έχει δανείσει 120 δις ΕΥΡΩ, λες και δεν έχουν εξοφληθεί δύο και τρείς φορές τα πραγματικά δάνεια και ο δανεισμός με το μνημόνιο έγινε για να «βοηθήσει» και όχι για να εισπραχθούν διπλά τοκογλυφικά επιτόκια (μας δανείζουν στο διπλάσιο από ότι αγοράζουν το χρήμα!) ο κ. Όλι Ρεν σερβίρει το κερασάκι στη τούρτα της παρέμβασής του: Συγκεκριμένα:

Μας νουθετεί ότι θα ήταν λάθος να γίνει Αναδιάρθρωση του χρέους και ότι κάτι τέτοιο θα απέβαινε τελικά σε βάρος της χώρας αλλά και της Ε. Ένωσης και του ΕΥΡΩ!

Βέβαια υπάρχουν Αναδιαρθρώσεις και Αναδιαρθρώσεις και η έννοια του όρου διεθνώς είναι συγκεχυμένη περιλαμβάνοντας από απλή «τακτοποίηση» με παράταση των δόσεων ώστε ο «ασθενής να επιζήσει ολίγον περισσότερο» για να γίνει δυνατή η αφαίμαξη και της τελευταίας σταγόνας, έως τη στάση πληρωμής στους δανειστές με επαναδιαπραγμάτευση του χρέους. Την στάση πληρωμής - επαναδιαπραγμάτευση, την οποία οι κ. Παπανδρέου και Παπακωνσταντίνου την ταυτίζουν εκ του πονηρού με δήθεν στάση πληρωμών από το κράτος (σημειώνουμε ότι με τα νέα δάνεια πληρώνονται οι αποκλειστικά οι δόσεις - πανωτόκια των παλιών και όχι οι μισθοί και οι υποχρεώσεις του κράτους) ακολούθησαν χώρες όπως η Ρωσία στην πιο αδύναμη μάλιστα περίοδό της, η Βενεζουέλα, έστω καθυστερημένα η Αργεντινή, πρόσφατα η Ισλανδία κ.ά. διαγράφοντας έως και το 75% του χρέους!

Αυτήν φοβούνται οι κ. Όλι Ρεν και οι Γερμανικές και Γαλλικές τράπεζες επειδή το χρέος της χώρας αφορά κατά 85% ξένους δανειστές και όπως με σαφήνεια υπονοούν σε πολυσηζητημένο πρόσφατο δημοσίευμά τους και οι Φαϊνάνσιαλ Τάιμς η όποια ζημία από τη στάση πληρωμών και την απαίτηση επαναδιαπραγμάτευσης θα αντανακλούσε σε αυτούς και όχι στη χώρα μας. (Επαναλαμβάνουμε ότι με τα δανεικά που μας δίνουν τώρα με τα οποία το συνολικό χρέος έχει εκτοξευθεί από το 120% στο 150% του ΑΕΠ πληρώνουμε αποκλειστικά τα πανωτόκια από τα προηγούμενα δάνεια και συμπληρώνουμε ότι οι επιπτώσεις από τη στάση πληρωμών στις χώρες που προαναφέραμε ήταν περιορισμένες έως ανύπαρκτες συγκριτικά με τα όσα αποσοβήθηκαν).

Άλλωστε με το Μνημόνιο Νο 2 με το οποίο επιχειρούνται να υλοποιηθούν ή να ξεκινήσουν μέσα στο Β΄ εξάμηνο του 2010 τα μέτρα που προγραμματίζονται για το 2011 και ξεπερνούν σε αγριότητα και καταστροφή ζωτικών μονάδων της οικονομίας εκείνα που εφαρμόσθηκαν σε χώρες όπως η Αργεντινή και οι Ουγγαρία, δεν θα υπάρχει «κάτι χειρότερο» για να πάθουμε!

Αυτό το γνωρίζει καλά η κομισιόν και ο κ. Όλι Ρεν, γνωρίζει ότι από το φθινόπωρο μπαίνουμε σε μια κρίσιμη περίοδο στην οποία θα κριθεί η τύχη του μνημονίου και μαζί η τύχη του διεφθαρμένου πολιτικού καθεστώτος της εικοσαετίας το οποίο, όντας πολιτικά μετέωρο, θα αμυνθεί με κάθε μέσο.

ΔΗΚΚΙ Κ.Ε ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΑ

Βαδίζουμε προς «εκλογές εξπρές» για διάσωση του Μνημονίου και του δικομματισμού το φθινόπωρο;

Τον φόβο για τα αποτελέσματα των περιφερειακών και δημοτικών εκλογών, και γενικότερα τον φόβο για ένα πλήρες δημοσιονομικό αδιέξοδο που αναμένεται να εκδηλωθεί και να πυροδοτήσει μια πορεία κατάρρευσης από το φθινόπωρο, δικαιολογεί η «επίσπευση» από το Υπ. Εσωτερικών της προετοιμασίας νέου εκλογικού νόμου.

Ο καταλύτης που επιταχύνει τις εξελίξεις είναι η κατακόρυφη πτώση των εσόδων στην εκτέλεση του Προϋπολογισμού του 2010, πτώση που ήρθε σαν αποτέλεσμα της απονέκρωσης της Αγοράς από την επιβολή των μέτρων της άγριας λιτότητας και εκδηλώθηκε με μια θεαματική βουτιά τον μήνα Ιούλιο για να μειώσει κατά 25% τα προβλεπόμενα έσοδα ολόκληρου του 7/μήνου!

Κυρίως όμως τα πράγματα κινεί η απαίτηση του κονσόρτσιουμ ΗΠΑ-Ε. Ένωσης να αρχίσουν να εφαρμόζονται από το Β΄ εξάμηνο του 2010 τα μέτρα που προβλέπονται από το μνημόνιο για το 2011. Απαίτηση που εκδηλώθηκε από το κλιμάκιο της τρόικας κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα στις 25 Ιουλίου, αρκετά πριν από την ανακοίνωση των εσόδων του Ιουλίου.

Από τον Ιούλιο οι ξένοι επικυρίαρχοι, με παρεμβάσεις τους ακόμα και μέσω του τύπου, έχουν ευθέως υποκαταστήσει την Κυβέρνηση ανδρεικέλων του Γ. Παπανδρέου και απαιτούν, εδώ και τώρα, μέτρα κοινωνικού σφαγείου και τελικής κατεδάφισης της Οικονομίας θεσμοθετώντας ουσιαστικά ένα ΜΝΗΜΟΝΙΟ Νο 2 με νέες μειώσεις των αποδοχών αλλά και απολύσεις στον δημόσιο τομέα, 23% ΦΠΑ σε είδη πλατειάς κατανάλωσης, νέες μειώσεις των συντάξεων, διπλασιασμό στα τιμολόγια των πρώην ΔΕΚΟ και ξεπούλημα ή/και κλείσιμο των ζωτικών μονάδων της Οικονομίας κ.ά.)

Μέτρα τα οποία δεν θα μπορέσει να περάσει η Κυβέρνηση αν προηγουμένως δεν καταφύγει σε εκλογές και αν δεν δημιουργήσει προϋποθέσεις ανακοπής ενός ρεύματος προς τα Αριστερά και προϋποθέσεις για ευρύτερα κυβερνητικά σχήματα με τη συμμετοχή της ΝΔ του ΛΑΟΣ κ.ά. Αυτή την ανάγκη φαίνεται να εξυπηρετεί το μαγείρεμα νέου εκλογικού νόμου.

Αυτά υπολογίζοντας και προκειμένου να διασώσουν την συνέχεια του ΕΥΡΩ και του καρτέλ των Ελληνικών τραπεζών καταφεύγουν σε νέο εκλογικό νόμο ο οποίος περισσότερο θυμίζει εποχές του ΄50 και όχι την εποχή μας. Πρόκειται για κακή αντιγραφή, ψευδεπίγραφο του Γερμανικού εκλογικού συστήματος , κομμένο και ραμμένο στα μέτρα τους αφού το πλειοψηφικό σύστημα που εισάγουν για τις 180 μονοεδρικές περιφέρειες είναι αντιδημοκρατικό και εξοστρακίζει εκ΄ των προτέρων τα μικρά κόμματα.

Το ΔΗΚΚΙ καλεί τον ελληνικό λαό σε πλήρη ετοιμότητα για ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΠΑΝΤΟΥ ΚΑΙ ΜΕΧΡΙ ΤΗΝ ΤΕΛΙΚΗ ΝΙΚΗ, σε ένα ισχυρό πολιτικό ρεύμα αποτροπής και ανατροπής της ξένης κατοχής και των κουίσλιγκς - συνεργατών. Τον καλεί στην προώθηση και την πολιτική νοηματοδότηση ενός Νέου ΕΑΜ και μιας νέας εξουσίας για τον τόπο.

Ο αγώνας σε μία τέτοια κατεύθυνση, ο αγώνας για την ανατροπή της κυβέρνησης της λεηλασίας του τόπου και της ξένης κατοχής, ο αγώνας για την ανατροπή του ΕΥΡΩ και της ΟΝΕ που μας οδήγησαν εδώ είναι ρεαλιστικός και όπως αποδεικνύουν και οι παρεμβάσεις του κ. Ρέν, έχει νόημα. Ο λαός δεν θα ανεχθεί άλλο την πορεία προς την κατάρρευση και την ήττα. ΑΝΤΙΣΤΑΘΕΙΤΕ!

"Θυσιάζονται" οι επενδύσεις για να σωθεί ο προϋπολογισμός

Με άκρα μυστικότητα οι αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Οικονομίας έχουν ξεκινήσει την καταγραφή επενδύσεων αξίας δισεκατομμυρίων ευρώ που μπορούν να «θυσιαστούν» για να «διασωθεί» ο προϋπολογισμός, αλλά όχι και η ανάκαμψη της οικονομίας.

Οι κοινοτικοί στις ανακοινώσεις τους την προηγούμενη εβδομάδα ήταν κάτι παραπάνω από σαφείς: «Κόψτε 4 δισ. ευρώ» ήταν η εντολή προς την κυβέρνηση. Γνωστοποίησαν την δέσμευσή της να κόψει για τρίτη φορά μέσα στο 2010 τις δημόσιες επενδύσεις, αν δεν καταφέρει να περιορίσει το έλλειμμα από την φοροδιαφυγή ή το «νοικοκύρεμα» στις δαπάνες.

Πληροφορίες αναφέρουν ότι οι νέες αυτές εξελίξεις έχουν προκαλέσει αμηχανία σε όσους διαμορφώνουν τις εξαγγελίες ενόψει της ΔΕΘ. Οι πιο πολλές από τις εκατοντάδες προτάσεις που είχαν συρρεύσει στο γραφείο του Πρωθυπουργού έως την προηγούμενη εβδομάδα (πριν δηλαδή γίνει γνωστό το «ψαλίδι») πρότειναν ως βασικό εργαλείο ανάπτυξης αλλά και στήριξης των κοινωνικά αδυνάτων το ΠΔΕ (Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων).

Πλέον υπάρχει όμως ένα πολύ σοβαρό ενδεχόμενο: ακριβώς έναν μήνα μετά τις εξαγγελίες η κυβέρνηση να κληθεί να περικόψει τον προϋπολογισμό του ΠΔΕ. Το ύψος των περικοπών δεν θα μπορεί να υπολογισθεί παρά μερικές ημέρες πριν.

Θα εξαρτηθεί από την εκτέλεση του προϋπολογισμού του εννεαμήνου. Έως τότε κανένας δεν θα γνωρίζει αν τα λεφτά θα δοθούν έστω και το 2011 ή αν θα κοπούν οριστικά...

Στον προϋπολογισμό του 2010 το ΠΔΕ ξεκίνησε από τα 10,3 δισ. ευρώ. Πλέον «θεωρητικά» στέκεται στα 9,2 δισ. ευρώ. Το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων σύμφωνα με όσα έχουν συμφωνηθεί στο Μνημόνιο, θα μειωθεί συνολικά κατά 1 δισ. ευρώ επιπλέον τα επόμενα 2 χρόνια. Θα περιοριστεί στα 8,1 δισ. ευρώ το 2012.

Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν δεν ενεργοποιηθεί η «ρήτρα» του Οκτωβρίου (δηλαδή η υποχρέωση της Ελλάδας να αποδείξει στους «εξεταστές» κατά την επόμενη επίσκεψή τους στην Αθήνα ότι βρήκε πρόσθετα έσοδα αλλιώς να κόψει ισόποσα τις επενδύσεις) ουσιαστικά μηδενίζονται οι εθνικές επενδύσεις.

Πρόκειται κυρίως για δρόμους, αποχετεύσεις αναπλάσεις στην περιφέρεια για υποδομές και δράσεις υπουργείων που δεν κατάφεραν να «ενταχθούν» στα κοινοτικά πακέτα. Κάποια από αυτά είναι «υπόλοιπα» μεγάλων έργων που πρέπει πάση θυσία να ολοκληρωθούν για να γίνουν λειτουργικά.

Είναι πρώτα στη «λίστα» των υποψήφιών προς «θυσία» έργων. Όμως στον ίδιο κατάλογο βρίσκονται και επενδύσεις που έχουν ενταχθεί στο ΕΣΠΑ. Αν η απόκλιση του προϋπολογισμού είναι μεγάλη, ενδεχομένως να... θυσιαστούν και αυτές.